Bij een inventarisatie van AI-gebruik verschijnt vrijwel altijd hetzelfde lijstje: ChatGPT, Copilot, Gemini, misschien Claude. Wat er zelden op staat, zijn de veertien extensies die op de laptop van dezelfde medewerker staan, waarvan er vier toegang hebben tot alle websites en er twee sinds vorig jaar een AI-functie hebben.
Dit stuk gaat ook over ons, want wij zijn zelf een extensie. Dat maakt het een ongemakkelijk onderwerp en het is precies daarom de moeite waard.
Wat "toegang tot alle websites" betekent
Bij installatie toont de browser welke rechten een extensie vraagt. De ruimste variant is toegang tot je gegevens op alle websites. In de praktijk betekent dat: de extensie kan de inhoud van elke pagina die je opent lezen, en meestal ook aanpassen.
Dat is een groter bereik dan de meeste AI-diensten hebben. ChatGPT ziet wat je in ChatGPT typt. Een extensie met deze rechten ziet je webmail, je CRM, je dossiersysteem, het intranet en het invoerveld waar je in aan het typen bent, ongeacht op welke site.
Er is geen lek nodig om daar te komen. Het is de goedkeuring die iemand ooit heeft gegeven, meestal binnen twee seconden, meestal zonder dat er een beheerder bij was.
Drie manieren waarop dit uit de hand loopt
De rechten blijven, de functie verandert. Een extensie die drie jaar geleden alleen kleuren aanpaste, heeft vorig jaar een AI-assistent gekregen. De rechten waren al ruim genoeg. Er is geen nieuw goedkeuringsmoment geweest, want er is niets nieuws gevraagd.
Overnames. Een populaire extensie wordt opgekocht en de nieuwe eigenaar erft de installaties en de rechten. Er zijn gedocumenteerde gevallen waarin dat is gebruikt om gedrag toe te voegen dat de oorspronkelijke maker er nooit in had gezet, en automatische updates rollen dat naar iedereen uit.
De vergeten extensie. Geïnstalleerd voor één taak, twee jaar geleden, en sindsdien stil aanwezig met volledige leesrechten.
Wat deze drie gemeen hebben: het risico ontstaat niet op het moment van installeren maar daarna, en er is geen moment waarop iemand er opnieuw naar kijkt.
Waarom dit in je AI-inventarisatie hoort
Als je in kaart brengt welke AI-diensten er worden gebruikt, is een extensie met een AI-functie een AI-dienst. Hij verwerkt tekst, hij stuurt die ergens heen, en er zit een leverancier achter met een vestigingsplaats en voorwaarden.
De vragen zijn dus dezelfde als bij elke andere tool: wat gaat er naar buiten, naar wie, waar staat die partij, wat wordt er bewaard, en is er een verwerkersovereenkomst? Zie een AI-tool goedkeuren: welke vragen stel je de leverancier.
Het verschil is dat er bij extensies bijna nooit een inkooptraject is geweest. Ze zijn binnengekomen zoals de meeste shadow AI binnenkomt: via iemand die zijn werk sneller wilde doen.
En dan over onszelf
BeeSensible is een browserextensie met leesrechten op de pagina's waar hij werkt. Als we het hierboven serieus menen, dan moeten we dezelfde vragen over onszelf beantwoorden.
De tekst die je typt wordt geanalyseerd om te bepalen wat gevoelig is. De tekst gaat naar onze verwerking in de EU, wordt daar in werkgeheugen beoordeeld en direct daarna weggegooid, zonder opslag. Wat er wél wordt vastgelegd, als de organisatie meten heeft aangezet, zijn gebeurtenissen zonder de waarde zelf: welk type gegeven, welk niveau, welke app, welk tijdstip, welke actie. Geen tekst.
Dat is de vraag die je ons hoort te stellen, en het is dezelfde vraag die je aan de andere dertien extensies moet stellen.
Wat je praktisch doet
- Inventariseer. In een beheerde browseromgeving is uit te lezen welke extensies er zijn geïnstalleerd en welke rechten ze hebben. Zonder beheer is dit vragen aan mensen, en dat levert een onvolledig beeld op.
- Werk met een lijst van toegestane extensies. Alles blokkeren werkt niet, want mensen hebben ze nodig. Een korte lijst met goedgekeurde extensies wel, mits er een manier is om er iets aan toe te voegen.
- Herbeoordeel bij eigendomswisseling. Dat is de gebeurtenis die het vaakst wordt gemist.
De reden om hier moeite in te steken is niet dat extensies gevaarlijker zijn dan andere software. Het is dat ze de enige categorie zijn waar de medewerker zelf de leverancier kiest, de rechten goedkeurt en het contract accepteert, allemaal binnen één klik.
