Karin, hoofd finance bij een middelgroot bedrijf, kreeg vorige week twee vragen op dezelfde dag. De eerste: "Mogen we ChatGPT gebruiken voor de maandafsluiting?" De tweede, van de IT-collega: "Welk ChatGPT bedoel je precies?"
Dat laatste is de vraag die ertoe doet. Een teamlid heeft een gratis account, een ander betaalt zelf voor Plus, een derde gebruikt een Workspace-licentie die ergens via marketing is aangeschaft. Drie keer "ChatGPT", drie keer een ander privacyverhaal. De tool op het scherm ziet er identiek uit. Wat eronder zit, is het niet.
Voor een leidinggevende die een keuze moet maken is dat de hele kern. De grootste privacyvariabele is niet welke AI-tool het team kiest. Het is welk accounttype eronder draait.
Hetzelfde scherm, andere voorwaarden
Een gratis of persoonlijk account is gebouwd voor een individu, niet voor een organisatie. Dat heeft drie gevolgen die tegelijk optreden.
Invoer kan worden gebruikt om het model te verbeteren. Bij de meeste consumentenversies staat dat standaard aan; de gebruiker moet het zelf uitzetten. Er is geen verwerkersovereenkomst, dus de organisatie heeft geen juridische afspraak over hoe de leverancier met persoonsgegevens omgaat. En er is geen beheerder die instellingen, leden of gedeelde links centraal kan regelen. Alles ligt bij de individuele gebruiker.
Een zakelijke of enterprise-omgeving draait het om. Data is standaard uitgesloten van training. Er is een verwerkersovereenkomst onder de AVG. En een beheerder kan leden, apps, instellingen en delen beheren.
Dat verschil maakt voor de praktijk meer uit dan de keuze tussen ChatGPT en Gemini.
De vier leveranciers naast elkaar
Voor de vier tools die teams in Nederland het meest gebruiken ziet het verschil tussen accounttypes er zo uit.
| Accounttype | Training standaard | Verwerkersovereenkomst | Centrale regie |
|---|---|---|---|
| ChatGPT Free, Plus, Pro (persoonlijk) | Invoer kan voor modelverbetering worden gebruikt tenzij de gebruiker dit uitzet via Data Controls | Nee, consumentenvoorwaarden | Geen, alles bij de gebruiker |
| ChatGPT Team, Enterprise, Edu | Invoer standaard uitgesloten van training | Ja | Beheer van leden, apps en instellingen; Enterprise voegt SSO, SCIM en retentie toe |
| Gemini Apps (gratis, consument) | Chats kunnen worden gebruikt voor verbetering en kunnen door mensen worden bekeken | Nee, consumentenvoorwaarden | Geen |
| Gemini for Workspace | Invoer niet gebruikt voor training, niet door mensen bekeken | Ja, onder Workspace-voorwaarden | Beheer via Workspace-console |
| Consumenten-Copilot | Consumentenvoorwaarden; geen zakelijke databescherming | Nee | Geen |
| Microsoft 365 Copilot | Prompts en antwoorden niet gebruikt voor training van de onderliggende modellen; EU Data Boundary van toepassing | Ja, onder de Microsoft-voorwaarden | Beheer via Microsoft 365-omgeving |
| Claude Free, Pro, Max (consument) | Chats worden sinds eind 2025 gebruikt voor training tenzij de gebruiker opt-out kiest | Nee, consumentenvoorwaarden | Geen |
| Claude Team, Enterprise | Invoer onder commerciële voorwaarden, standaard niet gebruikt voor training | Ja | Beheer van leden en instellingen |
Een paar punten verdienen toelichting.
Bij OpenAI traint het model standaard op invoer uit persoonlijke ChatGPT Free-, Plus- en Pro-accounts; de gebruiker zet dit uit via Settings, Data Controls, "Improve the model for everyone". Voor Team, Enterprise en Edu is invoer standaard uitgesloten van training (bron: OpenAI, enterprise privacy, geraadpleegd juni 2026).
Bij Google geldt het scherpste onderscheid tussen consument en zakelijk. Gemini Apps kan chats gebruiken voor verbetering en menselijke reviewers kunnen geanonimiseerde fragmenten zien. Bij Gemini for Workspace wordt invoer niet gebruikt voor training en niet door mensen bekeken (bron: Google Workspace, AI-privacy, geraadpleegd juni 2026).
Bij Microsoft is het verschil scherp: Microsoft 365 Copilot gebruikt prompts en antwoorden niet om de onderliggende modellen te trainen, met de EU Data Boundary voor verkeer binnen de EU. De consumentenversie van Copilot kent die zakelijke databescherming niet (bron: Microsoft Learn, enterprise data protection, geraadpleegd juni 2026).
Anthropic veranderde eind 2025 de consumentenvoorwaarden. Sindsdien worden chats van Free-, Pro- en Max-gebruikers gebruikt voor training tenzij iemand opt-out kiest; bestaande gebruikers moesten vóór 28 september 2025 een keuze maken. Enterprise-, education- en API-accounts vielen buiten die wijziging en draaien onder commerciële voorwaarden waarbij invoer standaard niet voor training wordt gebruikt (bron: Anthropic, updates to consumer terms, augustus 2025).
De rode draad: de vier leveranciers verschillen in details, maar de scheidslijn loopt elke keer tussen consument en zakelijk, niet tussen merk en merk.
Dezelfde vraag, voorbij de vier namen die iedereen checkt
ChatGPT, Gemini, Copilot en Claude zijn de vier waar een leidinggevende als eerste naar vraagt, want dat zijn de vier met een marketingbudget. Het zijn zelden de enige vier die daadwerkelijk in gebruik zijn. BeeSensibles catalogus maakt dezelfde vergelijking tussen accounttypes, inclusief trainingsstandaard, voor 865 AI-tools, voor wat je team echt heeft geopend, niet alleen de tools waar iedereen toevallig aan dacht.
Outlook
