AI bij financiële dienstverleners: klantgegevens beschermen onder toezicht
Een gespreksverslag vol BSN's en rekeningnummers staat zo in ChatGPT. Wat dat betekent onder AFM-toezicht, en hoe je grip houdt zonder AI te verbieden.
ChatGPT5
Kun je dit gespreksverslag samenvatten voor het klantdossier?
Natuurlijk. Plak het verslag hieronder, dan maak ik er een korte samenvatting van.
ChatGPT kan fouten maken. Controleer belangrijke informatie.
Het voorbeeld hierboven is interactief. Klik op een gemarkeerde waarde om te zien wat je ermee kunt.
Snel antwoord
Financiële dienstverleners werken dagelijks met BSN's, rekeningnummers, inkomens-, polis- en pensioengegevens. Belanden die gegevens in een gratis AI-tool zonder verwerkersovereenkomst, dan is dat een datalek, ook als het per ongeluk ging. De AFM kijkt bij de bedrijfsvoering naar integriteit, zorgplicht en klantbelang; zorgvuldige omgang met klantgegevens hoort daarbij. Verbieden verplaatst AI-gebruik naar privéapparaten. Wat wel werkt: zicht op welke AI-tools in gebruik zijn, een markering tijdens het typen, dossiers anonimiseren vóór het delen en geaggregeerde cijfers als onderbouwing bij audit, DPIA en vragen van de toezichthouder.
01
Een gespreksverslag met BSN en IBAN staat zo in een prompt: het risico zit in de haast, niet in kwade wil
02
In een gratis AI-tool zonder verwerkersovereenkomst is dat een datalek
03
De AFM kijkt naar integere bedrijfsvoering, zorgplicht en klantbelang; zorgvuldige omgang met klantgegevens hoort daar onmiskenbaar bij
04
Een verbod duwt AI-gebruik naar privéapparaten; zicht op de tools en hulp tijdens het typen werken wel
05
Cijfers over detecties en afhandeling zijn je onderbouwing bij audit, DPIA en vragen van de toezichthouder
Een hypotheekadviseur plakt na een intakegesprek het verslag in ChatGPT en vraagt om een samenvatting voor het dossier. In dat verslag staan de naam van de klant, haar BSN, het gezinsinkomen en twee rekeningnummers. Diezelfde middag vraagt een schadebehandelaar drie deuren verderop aan een chatbot om een nette afwijsbrief, met de medische details uit de claim er nog in. Beide antwoorden staan er in seconden. De gegevens zijn dan al het kantoor uit.
Klanten delen hun financiële situatie omdat ze ervan uitgaan dat die binnen het kantoor blijft. Dat vertrouwen is de kern van het vak, en het is precies wat er in zo'n prompt op het spel staat. Daar hoort de vraag bij die elk kantoor onder toezicht vroeg of laat krijgt: kun je laten zien dat je dit onder controle hebt?
#In weinig sectoren stapelen gevoelige gegevens zich zo op
Een gemiddeld adviesdossier bevat meer gevoelige gegevens dan de administratie van menig ander bedrijf bij elkaar. BSN's en legitimatiebewijzen. Rekeningnummers en transactieoverzichten. Inkomens- en belastinggegevens, hypotheek- en taxatie-informatie, polis- en pensioengegevens. Bij schadebehandeling komt daar medische informatie bij, bij Wwft-dossiers de UBO's van zakelijke klanten, bij accountancy de loonstroken en jaarrekeningen.
AI maakt het werk met die dossiers sneller. Een samenvatting van een klantgesprek, een eerste opzet voor een advies, een nette reactie op een klacht: het staat er in seconden. Dezelfde snelheid maakt het werk kwetsbaarder, want wat in een prompt staat, is het kantoor al uit voordat iemand erbij stilstond.
Hoe vaak dat gebeurt, is inmiddels onderzocht. Uit een wereldwijd onderzoek van KPMG en de Universiteit van Melbourne onder 48.000 werkenden in 47 landen (Trust, Attitudes and Use of AI, 2025) blijkt dat 58 procent AI bewust voor het werk gebruikt, dat bijna de helft weleens gevoelige bedrijfsgegevens in publieke AI-tools zet en dat 57 procent het AI-gebruik verborgen houdt voor de werkgever. Reken dat om naar een kantoor met tien medewerkers: bijna de helft heeft weleens gevoelige gegevens in een publieke tool gezet, en meer dan de helft vertelt je er niets over.
Het probleem zit zelden in kwade wil. Het zit in een adviseur die tussen twee afspraken door snel een verslag wil uitwerken en de herleidbare gegevens niet eerst weghaalt. Gebeurt dat in een gratis AI-tool zonder verwerkersovereenkomst, dan is het een datalek, ook als het per ongeluk ging. Wat zo'n overeenkomst regelt en waarom de gratis varianten er zelden een hebben, staat in ons artikel over verwerkersovereenkomsten en AI-tools.
De reflex is dan een verbod. Dat voelt veilig, maar verplaatst het gebruik naar privélaptops en telefoons, waar geen enkel zicht meer is. Zo ontstaat shadow AI, juist op de plek waar de gegevens het gevoeligst zijn. Training helpt, maar mensen die het weten, vergeten het op drukke momenten toch. Wat overblijft, is een beleid op papier, zonder zicht op de tools die in gebruik zijn en zonder bewijs voor een audit.
Mensen hebben hulp nodig terwijl ze werken: in het tekstveld, tijdens het typen. En het kantoor moet zien wat er eigenlijk draait. Je hebt ze allebei nodig.
Voordat je iets aan gedrag kunt doen, moet je weten wat er gebruikt wordt. Naast ChatGPT duiken op een advieskantoor al snel AI-notulisten, transcriptietools en slimme boekhoudkoppelingen op die niemand ooit heeft goedgekeurd.
Het BeeSensible-dashboard toont welke AI-tools in gebruik zijn en hoe vaak, afgezet tegen een catalogus van meer dan 1.000 tools, elk met een risicoscore. Jij besluit per tool wat is toegestaan. BeeSensible besluit nooit voor je, en toont nooit wie een tool gebruikt. Opent iemand een tool die niet is goedgekeurd, dan verschijnt een vriendelijke melding die naar het goedgekeurde alternatief wijst. Blokkeren doet BeeSensible niet uit zichzelf: of iemand na de melding nog door kan gaan, kiest het kantoor.
AI-register
ToegestaanIn beoordelingNiet toegestaanAlle tools
Zoek op tool, leverancier, domein of oude naam…
1.012 tools
🇨🇳
DeepSeek
Kritiek · 90/100
Niet toegestaan
🇺🇸
Otter.aiNieuw
Hoog · 68/100
Nog geen besluit
🇺🇸
Grok
Hoog · 67/100
Niet toegestaan
🇺🇸
ChatGPT
Hoog · 62/100
Toegestaan
🇺🇸
Perplexity
Middel · 55/100
Nog geen besluit
🇺🇸
HeyGen
Middel · 53/100
Nog geen besluit
Elke tool, beoordeeld op risico
Meer dan 1.000 AI-tools, elk met een risiconiveau van Laag tot Kritiek. Niets is vooraf goedgekeurd of geblokkeerd: dat gebeurt pas als iemand een besluit neemt.
Voor een kantoor onder toezicht is dit ook het begin van een register: per tool de leverancier, de hosting, de usecases, een verantwoordelijke en een vastgelegd besluit. Het AI-register houdt dat doorlopend bij, met een herbeoordelingsdatum per tool.
De andere helft speelt zich af in het tekstveld zelf. Een adviseur vat een klantgesprek samen. BSN en rekeningnummer krijgen een rode markering, naam en telefoonnummer een gele. De markering verschijnt terwijl je typt, zoals een spellingcontrole. De adviseur kiest: maskeren met een placeholder zoals [NAAM1], of verwijderen. BeeSensible blokkeert niet uit zichzelf. Wil het kantoor meer zekerheid, dan kan het instellen dat bij plakken of verzenden standaard of altijd wordt gemaskeerd. Het voorbeeld bovenaan deze pagina laat precies dat moment zien, en werkt: klik op een gemarkeerde waarde om de acties te zien.
Hetzelfde werkt in e-mail en chat. De extensie draait in Chrome en Edge, in de apps waarin je al werkt: ChatGPT, Claude, Gemini, Copilot, Perplexity, Gmail, Outlook, Slack, WhatsApp Web, LinkedIn en meer. De desktop-app dekt Outlook, ChatGPT, Claude en Copilot ook als losse programma's. Hoe de markering werkt en wat er met de tekst gebeurt, staat op de pagina over Realtime Privacy.
Per onderdeel van de financiële dienstverlening ziet dat er net iets anders uit, maar het moment is steeds hetzelfde:
Hypotheek- en financieel advies. Een aanvraag of gespreksverslag samenvatten zonder BSN en rekeningnummer. Een pensioenoverzicht eerst geanonimiseerd, dan pas gedeeld.
Verzekeren en schadebehandeling. Een claim samenvatten terwijl de medische details een markering krijgen. Polis- en rekeninggegevens zichtbaar vóór het versturen.
Accountancy en administratie. BSN's en salarissen in een loonstrook of jaarrekening krijgen een markering. Een Wwft-dossier of UBO-document eerst anonimiseren, dan pas in een AI-tool.
Banken en vermogensbeheer. Transactieoverzichten gemarkeerd in rapportageprompts, klantrapportages geanonimiseerd voor analyse.
Een schadebehandelaar die de claim van Joris Stam wil samenvatten, hoeft zijn diagnose en polisnummer dus niet mee te sturen. De samenvatting wordt er niet slechter van, en er worden veel minder gegevens verwerkt.
#Dossiers geanonimiseerd voordat ze de deur uit gaan
Niet alles gevoeligs reist als getypte tekst. Een aanvraagdossier, taxatierapport of jaarrekening gaat als bestand rond: doorgestuurd naar een collega, gedeeld met een geldverstrekker, of toegevoegd aan een AI-gesprek voor een eerste analyse. Voor die route opent het dashboard of de extensie het document zelf: een pdf, een scan, een Word- of Excel-bestand; de desktop-app doet dat voor pdf. De gevoelige velden zijn al aangevinkt; jij bepaalt wat eruit gaat en exporteert een geanonimiseerde kopie in hetzelfde formaat. Heeft het kantoor maskeren bij bijvoegen aangezet, dan houdt BeeSensible een bestand dat je in ChatGPT of Claude toevoegt eerst tegen en kies je: controleren en maskeren, het origineel toevoegen of annuleren. Verborgen documenteigenschappen gaan er ook uit, zodat er niets via de metadata alsnog meereist.
VoorbeeldAnonimiseren (4)
De desktop-app markeert gevoelige velden in een document, zodat je ze kunt weglakken voordat je het deelt of in een AI-tool plakt.
Die controle draait op onze servers in de EU, en het document wordt niet opgeslagen.
#De verantwoording richting AFM, AVG en AI-verordening
Dan de vraag waar dit artikel mee begon: kun je laten zien dat je dit onder controle hebt? Voor een financiële dienstverlener komt die vraag uit drie richtingen tegelijk.
AFM en Wft. Het toezicht kijkt naar integere en beheerste bedrijfsvoering, zorgplicht en klantbelang. Er bestaat geen apart AFM-vinkje voor AI. Maar zorgvuldige omgang met klantgegevens hoort onmiskenbaar bij een beheerste bedrijfsvoering, en juist die zorgvuldigheid kun je met BeeSensible laten zien: er is beleid per tool, er is hulp tijdens het typen en er zijn cijfers over wat er gebeurt. BeeSensible vervult je Wft-verplichtingen niet voor je. Het maakt één onderdeel ervan concreet en aantoonbaar.
AVG. De verantwoordingsplicht vraagt dat je passende maatregelen kunt laten zien. De markering tijdens het invoeren ondersteunt dataminimalisatie precies daar waar persoonsgegevens het kantoor dreigen te verlaten. De geaggregeerde cijfers over detecties en afhandeling dienen als onderbouwing bij een audit en een DPIA.
AI-verordening. AI-geletterdheid is sinds februari 2025 verplicht voor wie met AI werkt, en sinds de Digital Omnibus is het een inspanningsverplichting. Je moet kunnen laten zien wat je doet. Markeringen tijdens het typen zijn daar een praktische invulling van: de medewerker ziet bij elke prompt wat gevoelig is en houdt zelf de regie. Hoe de deadlines er na de omnibus uitzien, staat in de tijdlijn van de AI-verordening.
In het dashboard komen die drie samen op het scherm Onderbouwing. Over een maand of kwartaal zie je de AI-tools die zijn gezien en de tools met een besluit, de kritieke markeringen en het aandeel dat is aangepast, en de getoonde AI-meldingen en hoe vaak het alternatief is geopend. Per bepaling uit de AVG, NIS2 en de AI-verordening staat erbij wat de wet zegt, wat BeeSensible bijdraagt en wat erbuiten valt. Een rapport per periode wordt bevroren met een controlesom.
1Zien
Welke AI-tools echt in gebruik zijn, hoe vaak en met welk risico. Elke tool is beoordeeld aan de hand van een catalogus van meer dan 1.000 tools.
De status van elke tool is een besluit van de organisatie: toegestaan, beperkt toegestaan, niet toegestaan. Het risicocijfer is een advies, nooit een oordeel.
Dat besluit verschijnt op het moment dat iemand werkt: een melding bij de tool, een markering tijdens het typen. Blokkeren doet BeeSensible niet uit zichzelf.
Dezelfde waarnemingen vormen je onderbouwing: zes cijfers per periode, naast de bepalingen uit de AVG, NIS2 en de AI-verordening. Nooit wat iemand typte, nooit één persoon.
Welke AI-tools zijn bezocht, en voor hoeveel daarvan een besluit staat
AI-tools gezien · Tools met een besluit
Bescherming van gevoelige gegevens
Kritieke markeringen, en hoeveel daarvan vóór verzending zijn gemaskeerd of verwijderd
Kritieke markeringen · Aangepast
Medewerkers ondersteunen
AI-meldingen getoond, en hoe vaak daarna het alternatief werd geopend
AI-meldingen getoond · Alternatief geopend
Dezelfde waarnemingen, als zes cijfers naast de bepalingen uit de AVG, NIS2 en de AI-verordening, met per bepaling wat buiten het bereik van BeeSensible valt. BeeSensible helpt bij de naleving, maar zorgt er niet vanzelf voor dat je aan de regels voldoet.
De randvoorwaarden passen bij de sector. Met elke klant wordt een verwerkersovereenkomst gesloten en een DPIA van het product is op aanvraag beschikbaar. De detectie draait op onze eigen servers bij twee Europese aanbieders, die allebei ISO 27001-gecertificeerd zijn. Getypte tekst wordt niet opgeslagen, en het dashboard toont nooit inhoud en nooit één persoon.
#Beleid en training alleen, of met hulp in het tekstveld
De afweging op een rij, zoals die er op de meeste kantoren uitziet:
Alleen beleid en training
Met BeeSensible
De regels staan in een document
De markering verschijnt in het tekstveld, tijdens het typen
Geen zicht op welke AI-tools in gebruik zijn
Het dashboard toont het AI-gebruik per tool
Een datalek komt achteraf aan het licht
Gevoelige gegevens zijn zichtbaar vóór het versturen
Bewijs voor de audit ontbreekt
Cijfers over detecties en wat ermee gebeurd is
Een verbod duwt AI naar privéapparaten
BeeSensible blokkeert niet uit zichzelf; wat er bij een niet-toegestane tool gebeurt, kiest het kantoor
Beleid en training blijven nodig. Wat BeeSensible toevoegt, is hulp op het moment waarop beide het vaakst tekortschieten: de haast, vlak voor het versturen. Daar verschijnt de markering, en daar kan de adviseur alsnog de goede keuze maken. Wat medewerkers sowieso beter niet kunnen delen, staat in onze gids over wat je wel en niet met AI mag delen.
Wie dit intern wil bespreken: de folder voor financiële dienstverleners vat dit verhaal samen op twee A4'tjes. Meer sectorcontext staat op de pagina voor financiële teams. En wie het eerst op eigen teksten wil zien: in een demo van 20 minuten laten we de markeringen zien op teksten zoals die van jouw kantoor.
FAQ
Veelgestelde vragen
Mag een financieel adviseur klantgegevens in ChatGPT zetten?
Niet in een gratis of persoonlijke variant. Klantgegevens zijn persoonsgegevens, en vaak gevoelige, zoals BSN, inkomen of medische informatie bij een claim. Verwerking in een AI-tool vraagt om een grondslag, dataminimalisatie en een verwerkersovereenkomst met de aanbieder. In de praktijk kan de taak meestal ook zonder de herleidbare gegevens, door ze te maskeren of te verwijderen voordat de prompt wordt verstuurd.
Is het een datalek als klantgegevens in een gratis AI-tool belanden?
Ja. Zonder verwerkersovereenkomst verlaten persoonsgegevens de organisatie zonder dat daar afspraken over bestaan. Dat is een datalek, ook als het per ongeluk ging. Afhankelijk van het risico voor de betrokkenen moet het worden gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens en soms bij de klant zelf.
Wat verwacht de AFM van AI-gebruik op kantoor?
De AFM houdt toezicht op integere en beheerste bedrijfsvoering, zorgplicht en klantbelang. Er is geen apart AFM-keurmerk voor AI-gebruik. Wel hoort zorgvuldige omgang met klantgegevens bij een beheerste bedrijfsvoering, en wil je bij vragen kunnen laten zien welke maatregelen er staan en dat ze werken. Beleid op papier alleen is dan een dun antwoord.
Moet ik AI verbieden op kantoor?
Een verbod voelt veilig, maar verplaatst het gebruik naar privélaptops en telefoons, waar niemand meer zicht op heeft. Uit onderzoek van KPMG en de Universiteit van Melbourne (2025) blijkt dat 57 procent van de werkenden AI-gebruik verborgen houdt voor de werkgever. Wat beter werkt, is veilig gebruik mogelijk maken en het risico zichtbaar maken op het moment dat het ontstaat.
Hoe toon ik bij een audit of DPIA aan dat de maatregelen werken?
Met cijfers in plaats van intenties. Het BeeSensible-dashboard toont geaggregeerd welke AI-tools in gebruik zijn, hoeveel gevoelige gegevens een markering kregen en wat ermee is gebeurd. Het toont nooit de tekst zelf en nooit één persoon. Die cijfers zijn bruikbaar als onderbouwing bij een audit, een DPIA en vragen van een toezichthouder.
Werkt dit ook voor hypotheekdossiers en jaarrekeningen?
Ja. Een aanvraagdossier, taxatierapport of jaarrekening open je eerst in het dashboard of de extensie: pdf, ook gescand, Word, Excel, PowerPoint en afbeeldingen, en het bestand komt in hetzelfde formaat terug. De desktop-app doet dat voor pdf. De gevoelige velden zijn al aangevinkt; jij bepaalt wat eruit gaat en exporteert een geanonimiseerde kopie. Verborgen documenteigenschappen gaan er ook uit.
Bekijk hoe BeeSensible werkt
Gevoelige gegevens krijgen een markering terwijl je typt, in de tools waarin je team al werkt. Jij bepaalt wat ermee gebeurt voordat je verstuurt.
Ik geef je graag een rondleiding van twintig minuten. Laat je gegevens achter, dan zoek ik een moment dat jou uitkomt. Bellen of mailen mag natuurlijk ook.
ChatGPT
