Een inventarisatie van AI-gebruik levert vrijwel altijd hetzelfde lijstje op: ChatGPT, Copilot, Gemini, misschien Claude. Wat er zelden op staat, zijn de veertien extensies op de laptop van diezelfde medewerker. Vier daarvan hebben toegang tot alle websites, twee hebben sinds vorig jaar een AI-functie.
Dit stuk gaat ook over ons, want we maken zelf een browserextensie. Dat maakt het een ongemakkelijk onderwerp, en juist daarom is het de moeite waard.
Wat "toegang tot alle websites" betekent
Bij installatie toont de browser welke rechten een extensie vraagt. De ruimste variant is toegang tot je gegevens op alle websites. In de praktijk betekent dat: de extensie kan de inhoud van elke pagina die je opent lezen, en meestal ook aanpassen.
Dat is een groter bereik dan de meeste AI-diensten hebben. ChatGPT ziet wat je in ChatGPT typt. Een extensie met deze rechten ziet je webmail, je CRM, je dossiersysteem, het intranet en het veld waarin je typt, op welke site je ook bent.
Daar is geen lek voor nodig. Iemand heeft ooit toestemming gegeven, meestal binnen twee seconden en meestal zonder dat er een beheerder bij was.
Drie manieren waarop dit uit de hand loopt
De rechten blijven, de functie verandert. Een extensie die drie jaar geleden alleen kleuren aanpaste, heeft vorig jaar een AI-assistent gekregen. De rechten waren al ruim genoeg. Niemand hoefde opnieuw iets goed te keuren, want er werd niets nieuws gevraagd.
Overnames. Een populaire extensie wordt opgekocht en de nieuwe eigenaar erft de installaties en de rechten. Er zijn gedocumenteerde gevallen waarin dat is gebruikt om gedrag toe te voegen dat de oorspronkelijke maker er nooit in had gezet, en automatische updates rollen dat naar iedereen uit.
De vergeten extensie. Twee jaar geleden geïnstalleerd voor één taak, en sindsdien ongemerkt aanwezig met volledige leesrechten.
Wat deze drie gemeen hebben: het risico ontstaat niet bij de installatie maar daarna, en niemand kijkt er later nog naar.
Waarom dit in je AI-inventarisatie hoort
Als je in kaart brengt welke AI-diensten er worden gebruikt, is een extensie met een AI-functie een AI-dienst. Hij verwerkt tekst, stuurt die ergens heen en er zit een leverancier achter, met een vestigingsland en eigen voorwaarden.
De vragen zijn dus dezelfde als bij elke andere tool: wat gaat er naar buiten, naar wie, waar is die partij gevestigd, wat wordt er bewaard en is er een verwerkersovereenkomst? Die vragen staan uitgewerkt in onze vragenlijst voor het goedkeuren van een AI-tool.
Het verschil is dat er bij extensies bijna nooit een inkooptraject is geweest. Ze zijn binnengekomen zoals de meeste shadow AI binnenkomt: via iemand die zijn werk sneller wilde doen.
En hoe zit dat bij ons?
De browserextensie van BeeSensible heeft leesrechten op de pagina's waar hij werkt. Menen we wat hierboven staat, dan moeten we dezelfde vragen over onszelf beantwoorden.
De tekst die je typt wordt geanalyseerd om te bepalen wat gevoelig is. Die tekst gaat naar onze detectiedienst in de EU, wordt daar in het werkgeheugen beoordeeld en direct daarna gewist, zonder opslag. Heeft de organisatie het meten aangezet, dan leggen we wel gebeurtenissen vast, zonder de waarde zelf: welk type gegeven, welk niveau, welke app, welk tijdstip, welke actie. Geen tekst. Bezoekt iemand een AI-tool, dan meldt de extensie alleen het domein, hooguit één keer per dag per apparaat, zonder gebruikers-id en zonder pagina-inhoud.
Die vraag hoor je ons te stellen, en de andere dertien extensies verdienen dezelfde vraag.
Wat je praktisch doet
- Inventariseer. In een beheerde browseromgeving kun je uitlezen welke extensies er zijn geïnstalleerd en welke rechten ze hebben. Zonder beheer ben je aangewezen op rondvragen, en dat levert een onvolledig beeld op.
- Werk met een lijst van toegestane extensies. Alles blokkeren werkt niet, want mensen hebben extensies nodig. Een korte lijst met goedgekeurde extensies werkt wel, mits mensen kunnen vragen om er iets aan toe te voegen.
- Beoordeel opnieuw als de eigenaar wisselt. Dat moment wordt het vaakst gemist.
De reden om hier moeite in te steken is niet dat extensies gevaarlijker zijn dan andere software. Het punt is dat het de enige categorie is waarbij de medewerker zelf de leverancier kiest, de rechten goedkeurt en de voorwaarden accepteert, allemaal met één klik.
