Dinsdagavond, half negen. Een docent Engels heeft nog veertien werkstukken na te kijken en opent ChatGPT: "Geef feedback op dit betoog van een leerling uit 4 havo." Ze plakt het hele document erin. Bovenaan staan de naam van de leerling, de klas en de datum, en in de inleiding schrijft hij over de scheiding van zijn ouders.
De vuistregel is eenvoudig: de taak mag, de leerling niet. Feedback vragen op een tekst, een cijferlijst omzetten naar een overzicht, een zorgnotitie bondiger maken: dat kan allemaal met een chatbot. Wat eruit moet voordat je plakt, is alles wat de leerling herkenbaar maakt: naam, klas, leerlingnummer, geboortedatum en alles wat over zorg, gezondheid of thuis gaat. Of het met dit account überhaupt mag, hangt af van wat de school over de tool heeft besloten.
Waarom is een prompt iets anders dan een mail aan een collega?
Een mail aan de intern begeleider blijft binnen de school, onder de afspraken die de school daarover heeft. Een prompt gaat naar een leverancier. Wat er dan mee gebeurt, hangt af van het account. Op een gratis of privéaccount kan de invoer worden bewaard en gebruikt om het model te verbeteren, tenzij je dat zelf hebt uitgezet, en er ligt geen verwerkersovereenkomst onder. Op een schoolaccount met een overeenkomst gelden andere voorwaarden, en die kent de school.
Het gaat om gegevens van minderjarigen, vaak over gezondheid of de thuissituatie. Daarvoor geldt onder de AVG een zwaarder regime, en een prompt is een verwerking, geen kladblok. De Autoriteit Persoonsgegevens ontving meerdere datalekmeldingen waarbij medewerkers persoonsgegevens in een AI-chatbot hadden gezet, en raadt organisaties aan af te spreken welke tools mogen en welke gegevens erin mogen. De algemene lijst van wat nooit in een prompt hoort, lees je in ons artikel over wat je wel en niet in een AI-prompt zet. Dit stuk gaat over de drie taken die een docent het vaakst doet.
Drie taken, en wat eruit gaat
| Taak | Wat erin blijft | Wat eruit gaat voordat je plakt |
|---|---|---|
| Feedback op een werkstuk | De tekst zelf, het niveau, de beoordelingscriteria | Naam, klas, datum en passages waarin de leerling over zichzelf of zijn gezin schrijft |
| Een cijferlijst omzetten of analyseren | De cijfers en de vakken, met per leerling een nummer dat alleen jij aan een naam kunt koppelen | Namen, leerlingnummers, geboortedata en de klas als die klein is |
| Een zorgnotitie bondiger maken | De structuur van de notitie, de soort zorg in algemene termen | Alles: naam, klas, diagnose, gezinssituatie, de datum van het gesprek |
De derde rij zegt het eerlijk: alles moet eruit. Een zorgnotitie bestaat uit precies die gegevens, en haal je ze weg, dan blijft er van de notitie niets over. Wil je hem korter, gebruik dan de omgeving die de school daarvoor met een overeenkomst heeft ingericht, of doe het zelf. Een gratis chatbot is voor die taak geen optie, hoe goed hij ook samenvat.
Waarom is de naam weghalen niet genoeg?
Omdat een klas klein is. "Een leerling uit 4 havo die sinds de herfstvakantie een aangepast rooster heeft en wiens ouders uit elkaar gaan" wijst zonder naam precies één persoon aan voor iedereen die de klas kent. Een geboortedatum plus een klas doet hetzelfde. Datums zijn de onderschatte groep: de datum van een gesprek of een incident is bekend bij de collega's die erbij waren. Waarom combinaties van onschuldige velden iemand aanwijzen, lees je in het artikel over waarom "haal de namen eruit" niet genoeg is.
Voor het werkstuk betekent dat: de naam bovenaan eruit, en de alinea over thuis ook. Voor de cijferlijst: in een klas van elf leerlingen met één onvoldoende weet de sectie met de vaknaam erbij al om wie het gaat.
Hoe lukt de taak dan toch?
Werkstuk: haal de kopregel weg en vervang de naam in de tekst door "de schrijver". Staat er een persoonlijke passage in, laat die weg en vraag alleen feedback op opbouw en argumentatie. De feedback is even bruikbaar, want die gaat over de tekst.
Cijferlijst: vervang in een kopie de namen door nummers, bewaar de sleutel op school en plak de kolommen met cijfers. Vraag om het overzicht, en zet de namen er daarna zelf weer bij.
Zorgnotitie: niet in een gratis account. Heeft de school een omgeving met een verwerkersovereenkomst, gebruik die dan, en laat ook daar het BSN weg. Meer technieken om gegevens uit een prompt te halen zonder dat de taak verloren gaat, staan in onze gids voor het anonimiseren van prompts.
Wat als de school nog niets over de tool heeft besloten?
Dan geldt de instructie die bij "Nog geen besluit" hoort: alleen openbare informatie erin, en meld de tool aan bij wie daarover gaat. Dat is geen verbod. Het is de eerlijke stand van zaken, en je hoeft niet te gokken. Welke tools de school heeft beoordeeld en onder welke voorwaarden, hoort in het AI-beleid van de school te staan, en dat beleid werkt pas als het je bereikt op het moment dat je de tool opent, niet in een document van vorig schooljaar.
Zo kan dat eruitzien. BeeSensible laat het besluit van de school zien als je een AI-tool in de browser opent, met het goedgekeurde alternatief als eerste knop, en markeert gevoelige gegevens terwijl je typt in de ondersteunde apps. Jij kiest wat ermee gebeurt: maskeren, verwijderen of laten staan, tenzij de school heeft ingesteld dat er bij plakken of verzenden altijd wordt gemaskeerd. BeeSensible blokkeert niets uit zichzelf; alleen bij een tool die niet is toegestaan kan de school hebben ingesteld dat je niet verder kunt. Wat je typt, wordt niet bewaard.
