Grip op AI
Blog
AI-datalekken 8 min leestijd

Wat is een MCP-server, en wat maakt hij mogelijk?

Met MCP kan een AI-assistent rechtstreeks met je agenda, mail of database werken. Wat dat mogelijk maakt, wat er technisch gebeurt en hoe je zo'n koppeling goed legt.

Abstracte bollen in banen boven golven
Snel antwoord

Het Model Context Protocol (MCP) is een open standaard die beschrijft hoe een AI-assistent met andere systemen praat. Een MCP-server is een klein programma dat aan de ene kant verbinding maakt met jouw systeem (mail, agenda, database, een dienst met een API) en aan de andere kant de assistent vertelt welk gereedschap hij mag gebruiken. Daardoor kan een assistent werken met je eigen gegevens in plaats van alleen met wat je erin plakt. Leg zo'n koppeling bewust: kies een server van een bekende maker, geef alleen de rechten die de taak vraagt en laat tokens verlopen.

01

Begin met één koppeling die aantoonbaar tijd scheelt

02

Kies bij voorkeur de MCP-server van de leverancier van het systeem zelf

03

Geef leesrechten waar lezen genoeg is, en laat tokens verlopen

04

Houd bij welke koppelingen er zijn, wie ze legde en waarvoor

05

Beoordeel een MCP-server zoals elke andere leverancier

Een analist wil dat zijn assistent vragen kan beantwoorden over de verkoopcijfers. Hij vindt een MCP-server voor het datawarehouse, plakt een verbindingsreeks in een configuratiebestand, en binnen tien minuten kan de assistent de database bevragen.

Dat is precies waarvoor MCP is bedacht, en het werkt: vragen die vroeger een rapportverzoek aan een collega waren, beantwoordt de assistent nu zelf. Wel is er zonder ticket of inkoopbesluit een koppeling gelegd tussen een AI-dienst en het systeem waar de omzetcijfers in staan. Het loont om beide kanten te begrijpen.

Wat is MCP, en welk probleem lost het op?

Het Model Context Protocol is een open standaard, in november 2024 geïntroduceerd door Anthropic, die beschrijft hoe een AI-assistent kan praten met systemen buiten zichzelf. De specificatie is openbaar.

Het probleem dat het oplost, is echt. Voordat MCP er was, moest elke combinatie van assistent en systeem apart worden gebouwd: een koppeling voor deze assistent met dat CRM, nog een voor die assistent met hetzelfde CRM. Met een gedeelde standaard bouw je de koppeling één keer en praat elke assistent die de standaard ondersteunt ermee.

USB deed hetzelfde voor randapparatuur, en het gevolg is ook hetzelfde: het aantal koppelingen schiet omhoog omdat de drempel weg is.

Wat doet een MCP-server?

Een MCP-server is een klein programma dat aan twee kanten praat.

Aan de systeemkant maakt hij verbinding met wat je wilt ontsluiten: een mailbox, een agenda, een database, een dienst met een API of gewoon de bestanden op een schijf.

Aan de assistentkant meldt hij welk gereedschap beschikbaar is. Niet als documentatie voor mensen, maar als een machineleesbare beschrijving: dit gereedschap heet zoek_klant, het verwacht een naam, het geeft een klantrecord terug. De assistent leest die lijst en kan het gereedschap vervolgens aanroepen.

Een belangrijk detail: de assistent kiest zelf wanneer hij welk gereedschap gebruikt. Jij vraagt om verkoopcijfers, en het model bepaalt welke aanroepen daarvoor nodig zijn. Dat is precies wat een agent tot een agent maakt.

Wat kun je ermee?

Met een paar koppelingen wordt een assistent een collega die in je eigen systemen kan kijken. Hij bereidt een overleg voor met de agenda en de laatste mails over het onderwerp. Hij zoekt een klantrecord op voordat je terugbelt. Hij beantwoordt een vraag over de verkoopcijfers zonder dat iemand een export maakt. Of hij zet een ticket klaar in het systeem dat je team al gebruikt.

Steeds meer leveranciers bieden zelf een MCP-server voor hun product aan. Dat maakt het makkelijker om te beginnen met een koppeling die door de bouwer van het systeem is gemaakt, in plaats van door een onbekende.

Waar moet je op letten?

Niet op het protocol zelf: dat is een specificatie, en een goede. Het risico zit in wat eromheen ontstaat.

Het is code van iemand anders. Een MCP-server is een programma dat je installeert en dat namens jou toegang krijgt. Dat is een toeleveringsketen, met dezelfde vragen als bij elke afhankelijkheid. In juli 2025 werd CVE-2025-6514 gepubliceerd, een kwetsbaarheid in mcp-remote, een veelgebruikte proxy met honderdduizenden downloads. Dat is niet uitzonderlijk voor jonge software; het is wel een reden om te weten wat je draait.

De rechten zijn ruimer dan de taak. Bij het koppelen wordt vaak volledige toegang gevraagd waar leesrechten hadden volstaan. Dat is makkelijker voor de maker, maar het bereik wordt groter dan nodig.

Tokens verlopen niet. Een verleend token blijft in de praktijk geldig tot iemand het intrekt, ook nadat de gebruiker zijn wachtwoord heeft gewijzigd. Kortlevende tokens worden aanbevolen, langlevende zijn de praktijk, omdat ze minder gedoe geven.

Niemand heeft het beoordeeld. Dit weegt het zwaarst. De koppeling is gelegd door iemand die zijn werk sneller wilde doen, en dat is precies hoe shadow AI altijd binnenkomt.

Wat is het verschil met tekst in een chatbot plakken?

Bij de eerste golf shadow AI ging het om een tabblad: iemand opende een chatbot en plakte er iets in. Vervelend, en beperkt tot wat die persoon plakte.

Bij een MCP-koppeling gaat het om een deur. Er wordt geen tekst gedeeld maar toegang, en die toegang blijft bestaan als de medewerker naar huis gaat. Wat er daarna doorheen komt, hangt af van wat de assistent nodig denkt te hebben.

Daar komt bij dat een assistent met koppelingen ook inhoud van buiten leest, en dus gevoelig is voor instructies die daarin verstopt zitten. Meer daarover lees je in onze uitleg over promptinjectie.

Hoe leg je een koppeling goed?

  1. Weet welke er zijn. Op beheerde machines is te zien welke MCP-servers zijn geïnstalleerd. Zonder beheer moet je rondvragen, en krijg je een onvolledig antwoord.
  2. Beoordeel de herkomst. Van de leverancier van het systeem zelf, of van een onbekende repository? Dat is hetzelfde onderscheid als bij elke afhankelijkheid.
  3. Beperk de rechten bij het koppelen. Leesrechten waar lezen genoeg is. Dit is het moment waarop het kan, want daarna kijkt niemand er nog naar.
  4. Laat tokens verlopen. En zorg dat er een plek is waar ze in te trekken zijn.
  5. Behandel het als een leverancier. Dat is het ook. Stel dezelfde vragen als wanneer je een AI-tool goedkeurt.

Begin met één koppeling die echt tijd scheelt, bij voorkeur met de MCP-server van de leverancier van het systeem zelf, met leesrechten en een token dat verloopt. Schrijf op wie hem heeft gelegd en waarvoor. Dan heb je de winst van MCP, en weet je over een jaar nog welke deuren er openstaan en hoe je ze sluit.

FAQ

Veelgestelde vragen

Wat is MCP?

Het Model Context Protocol, een open standaard die in november 2024 door Anthropic is geïntroduceerd en beschrijft hoe AI-assistenten kunnen praten met externe systemen en gereedschap. Het doel is dat je niet voor elke combinatie van assistent en systeem een aparte koppeling hoeft te bouwen.

Wat doet een MCP-server precies?

Hij staat tussen de assistent en een systeem. Aan de ene kant maakt hij verbinding met bijvoorbeeld je mail, een database of een dienst met een API. Aan de andere kant meldt hij aan de assistent welk gereedschap er beschikbaar is en wat elk stuk gereedschap doet.

Waarom is dit een risico?

Niet vanwege het protocol zelf, maar omdat een MCP-server een programma is dat namens jou toegang heeft. Wie hem heeft geschreven, waar hij draait, welke rechten hij vraagt en of het token verloopt, zijn allemaal vragen die bij een gewone koppeling wel worden gesteld en hier vaak niet.

Leggen medewerkers deze koppelingen zelf?

Vaak wel, en dat is precies het punt. Een MCP-server installeren kost een paar minuten en vraagt geen inkooptraject. Zo ontstaat er een koppeling tussen een bedrijfssysteem en een AI-tool zonder dat iemand die heeft beoordeeld.

Wat controleer je bij een MCP-koppeling?

Wie de server heeft gemaakt en of hij van een vertrouwde bron komt, waar hij draait, welke rechten er zijn verleend en of die zijn te beperken, of het token verloopt en of de verbinding versleuteld is. OWASP heeft hier een cheat sheet voor.

Portret van Rens Timmermans van BeeSensible

Liever iemand die het laat zien?

Rens, BeeSensible

Ik geef je graag een rondleiding van twintig minuten. Laat je gegevens achter, dan zoek ik een moment dat jou uitkomt. Bellen of mailen mag natuurlijk ook.

Liever eerst even overleggen?

Wil je een live demo, of een offerte voor 100+ gebruikers? Laat je gegevens achter, dan nemen we binnen één werkdag contact op.