Grip op AI
Blog
AI-datalekken 8 min leestijd

Is AI veilig voor bedrijfsgegevens?

De vraag is te groot om met ja of nee te beantwoorden. Er zitten vier losse vragen in, en die hebben elk een ander antwoord. Zo knip je hem op.

Abstract zacht verloop in blauwgroen en zand
Snel antwoord

Er is geen algemeen antwoord, want er zitten vier vragen in. Met welk account log je in? Een gratis account heeft meestal geen verwerkersovereenkomst, en je invoer wordt standaard gebruikt voor training. Wat staat er in het contract met de leverancier, en waar zit die leverancier? Wat plak je erin? Alleen dat kun je op het moment zelf nog veranderen. En wie kan er daarna nog bij: beheerders, koppelingen, de ontvanger van jouw uitvoer? Drie van de vier liggen vast voordat iemand begint te typen; alleen wat je erin plakt, verschilt van dag tot dag.

01

"Is AI veilig" is vier vragen tegelijk, met vier verschillende antwoorden

02

Het accounttype bepaalt meer dan de keuze van de tool

03

Het contract regelt de leverancier, niet wat jouw mensen erin zetten

04

Wat er in de prompt gaat, is het enige dat je op het moment zelf nog kunt veranderen

05

Bij bijzondere persoonsgegevens en beroepsgeheim is het antwoord gewoon nee

Een teamleider bij een installatiebedrijf plakt een offerte in ChatGPT om er een kortere versie van te maken voor de klant. Er staat een naam in, een adres, een prijsopbouw en de marge. Twee tellen werk, en een antwoord dat inderdaad beter is dan wat hij zelf had getypt. Zijn collega doet precies hetzelfde in het zakelijke account van de organisatie. Voor de een is dit een incident, voor de ander niet, en het verschil zit niet in wat ze deden.

Dat is meteen het probleem met de vraag "is AI veilig voor bedrijfsgegevens". Hij klinkt als één vraag en het zijn er vier. Ze hebben verschillende antwoorden, ze liggen bij verschillende mensen, en drie van de vier zijn al beantwoord voordat er iemand gaat typen.

Eén: met welk account log je in?

Hier zit het grootste verschil, en dat ligt bijna nooit aan de tool zelf. Vrijwel elke grote AI-aanbieder biedt onder dezelfde naam twee producten aan: een consumentenversie en een zakelijke versie.

Bij de zakelijke versie traint de leverancier standaard niet op wat je invoert, ligt er een verwerkersovereenkomst, en kun je bewaartermijnen instellen. OpenAI legt dat onderscheid zelf expliciet vast voor ChatGPT Business, Enterprise en de API. Bij de consumentenversie geldt dat allemaal niet, en staat de trainingsinstelling meestal standaard aan.

Dezelfde medewerker, dezelfde prompt, dezelfde tool. Het enige verschil is het account waarmee hij is ingelogd. Als je één ding regelt, regel dan dit, want het is het enige onderdeel dat je centraal kunt afdwingen.

Meer hierover lees je in ons artikel over gratis en zakelijke AI-accounts, en voor ChatGPT zelf in onze uitleg over ChatGPT op het werk.

Twee: wat staat er in het contract, en waar zit de leverancier?

Een verwerkersovereenkomst regelt wat de leverancier met jouw gegevens mag. Dat is nodig, maar het is niet hetzelfde als veiligheid. Drie dingen om na te lopen:

  • Bewaartermijn. Hoe lang blijven gesprekken staan, ook na verwijderen? De standaard bij de meeste diensten is dertig dagen na verwijdering, en dat is geen garantie: in de zaak van The New York Times tegen OpenAI moest het bedrijf logs bewaren die gebruikers hadden gewist, inclusief tijdelijke chats. Die plicht is op 26 september 2025 geëindigd, en gesprekken uit de EER, Zwitserland en het VK vallen er niet meer onder. Een bewaartermijn is een belofte tot het moment dat een rechter iets anders zegt.
  • Menselijke beoordeling. Vrijwel elke aanbieder houdt zich het recht voor om gesprekken door mensen te laten bekijken bij vermoeden van misbruik. Dat staat los van training.
  • Doorgifte. Zit de leverancier in de EU, of alleen zijn datacentrum? Een Amerikaans bedrijf met een Europees datacentrum valt nog steeds onder Amerikaanse wetgeving. Meer daarover in ons artikel over digitale soevereiniteit en het promptveld.

Drie: wat gaat er in de prompt?

Hier zit het gat. De eerste twee vragen worden beantwoord door inkoop, juridische zaken en IT, meestal één keer, meestal goed. De derde wordt honderd keer per dag beantwoord door iemand met een deadline.

En die derde is de enige die je op het moment zelf nog kunt veranderen. Het account staat vast, het contract staat vast, maar of de naam en het rekeningnummer meegaan in die offerte is een keuze die openligt tot de prompt is verzonden.

De praktische vraag is niet "mag dit", maar "heeft het model dit nodig". Een offerte laten inkorten kan zonder klantnaam. Een klacht laten herschrijven kan zonder rekeningnummer. Een sollicitatiebrief laten beoordelen kan zonder geboortedatum. Zodra je die vraag stelt, valt in de meeste gevallen de helft van de gevoelige gegevens vanzelf weg, zonder dat de taak eronder lijdt.

Vier: wie kan er daarna nog bij?

De vergeten vraag. Je gegevens staan bij de leverancier, en ook in een gesprek dat blijft bestaan.

Bij een zakelijk account kan een beheerder er in principe bij via de beheer- en exportfuncties die bij dat abonnement horen. Dat is meestal precies waarom je zo'n abonnement wilde, maar medewerkers moeten het wel weten voordat ze er persoonlijke dingen in typen. Zie ook ons artikel over wat een beheerder van je AI-chats kan lezen.

Dan zijn er de koppelingen, en dat worden er steeds meer. Assistenten die in je mail zitten, in je documenten, in je projectomgeving. Elke koppeling vergroot de kring van wat de tool kan zien, en die kring wordt zelden opnieuw beoordeeld als de koppeling er eenmaal is.

Wanneer het antwoord gewoon nee is

Er zijn situaties waarin het opknippen niet helpt, omdat de uitkomst hoe dan ook nee is.

Bijzondere persoonsgegevens (gezondheid, etniciteit, geloof, strafrechtelijke gegevens) horen niet in een algemene AI-assistent, ook niet in een zakelijk account. Hetzelfde geldt voor gegevens die onder een beroepsgeheim of verschoningsrecht vallen: dat is geen privacyregel die je met een verwerkersovereenkomst afkoopt, maar een plicht die bij de beroepsbeoefenaar zelf ligt.

En als je de vier vragen hierboven niet kunt beantwoorden, is dat zelf het antwoord. Niet omdat het per se misgaat, maar omdat je het niet zou merken als het misging.

Samengevat: drie van de vier vragen gaan over inkoop en inrichting. De overgebleven vraag, wat er in de prompt komt, speelt zich af op één moment. Dat moment ligt bij iemand die iets aan het afmaken is en niet aan beleid denkt. Daar zit ook de enige ingreep die iets uithaalt: laten zien wat er in de tekst staat voordat die verstuurd is, zodat die persoon zelf kiest, waar anders niemand een keuze maakt.

FAQ

Veelgestelde vragen

Is ChatGPT veilig voor bedrijfsgegevens?

Dat hangt af van het account. Een zakelijk account (ChatGPT Business, Enterprise of de API) traint standaard niet op je invoer en heeft een verwerkersovereenkomst. Een gratis of persoonlijk account werkt onder consumentenvoorwaarden, waarbij de trainingsinstelling standaard aanstaat en er geen verwerkersovereenkomst is. Dezelfde tool, twee heel verschillende situaties.

Mag ik klantgegevens in een AI-tool zetten?

Alleen als er een geldige grondslag is, de gegevens nodig zijn voor de taak en er een verwerkersovereenkomst met de leverancier ligt. In de praktijk is de betere vraag: heeft het model die gegevens nodig om te kunnen helpen? Meestal niet. Een klacht laten herschrijven kan zonder rekeningnummer.

Is een Europese AI-tool automatisch veiliger?

Voor de vraag naar internationale doorgifte scheelt het echt iets: een Europese leverancier zonder Amerikaans moederbedrijf valt niet onder de CLOUD Act. Voor de vraag wat je erin plakt verandert er niets. De gegevens verlaten nog steeds je organisatie en komen bij een derde partij terecht.

Wat is het grootste risico bij AI en bedrijfsgegevens?

Niet het model en niet de leverancier, maar de gewoonte om een heel document of gesprek te plakken omdat dat sneller is dan de relevante zin eruit halen. Zo gaan de meeste gegevens de deur uit die niemand bewust wilde delen.

Moet ik AI dan maar verbieden?

Een verbod verplaatst het gebruik naar privéaccounts en privételefoons, waar je er helemaal geen zicht meer op hebt. Onderzoek van KPMG en de Universiteit van Melbourne laat zien dat 57 procent van de werkenden AI-gebruik verborgen houdt voor de werkgever. Een verbod maakt dat cijfer hoger, niet lager.

Portret van Rens Timmermans van BeeSensible

Liever iemand die het laat zien?

Rens, BeeSensible

Ik geef je graag een rondleiding van twintig minuten. Laat je gegevens achter, dan zoek ik een moment dat jou uitkomt. Bellen of mailen mag natuurlijk ook.

Liever eerst even overleggen?

Wil je een live demo, of een offerte voor 100+ gebruikers? Laat je gegevens achter, dan nemen we binnen één werkdag contact op.