ChatGPT Business, Plus of gratis: wat verandert er voor je gegevens?

#ChatGPT Plus of ChatGPT Business

Plus is een abonnement voor één persoon. Business is het zakelijke abonnement van OpenAI: een gedeelde werkruimte voor een organisatie. Voor je gegevens verschillen ze op vijf punten.

Training is het verschil dat de meeste mensen kennen. Bij Free, Go, Plus en Pro mag OpenAI je chats gebruiken om zijn modellen te trainen, tot je onder Instellingen > Gegevensbeheer de schakelaar "Het model verbeteren voor iedereen" uitzet of in het privacyportaal kiest voor "Do not train on my content". Eén van de twee is genoeg; de stappen staan in onze handleiding om AI-training op je gegevens uit te zetten. Geef je daarna een duim omhoog of omlaag bij een antwoord, dan kan het hele gesprek alsnog voor training worden gebruikt. Bij Business traint OpenAI standaard niet op gegevens uit de werkruimte, en zo'n duim verandert daar niets aan (OpenAI over modeltraining).

Voor een organisatie wegen de andere rijen zwaarder. OpenAI sluit voor Business, Enterprise en de API een verwerkersovereenkomst af (OpenAI, enterprise privacy), en dat is precies wat artikel 28 van de AVG vraagt als een leverancier persoonsgegevens voor je verwerkt. Single sign-on en domeinverificatie horen bij Business, zodat medewerkers inloggen via je eigen identiteitsprovider (OpenAI over SSO in Business). Een werkruimte heeft minimaal twee gebruikers nodig (OpenAI, overzicht van Business); de actuele prijzen staan op de prijspagina van OpenAI.

Enterprise voegt toe waar grotere organisaties om vragen: automatische inrichting van gebruikers via SCIM, dataresidentie en de Compliance API, waarmee beheerders een auditlog van gesprekken ophalen. Geheugen, gedeelde links en gekoppelde apps zijn eigen routes voor je gegevens; die komen aan bod in ons artikel over de privacyrisico's van ChatGPT.

#De vier leveranciers naast elkaar

Voor de vier tools die teams in Nederland het meest gebruiken, ziet het verschil tussen accounttypes er zo uit. De bronnen bij de leveranciers zijn gecontroleerd op 20 oktober 2026.

Een paar punten verdienen toelichting.

Bij Google is het onderscheid tussen consument en zakelijk het scherpst. In de Gemini-app met een persoonlijk account gebruikt Google je chats om zijn AI te verbeteren zolang Activiteit bewaren aanstaat. Een deel ervan wordt door menselijke beoordelaars gelezen, en die beoordeelde chats blijven tot drie jaar bewaard (Gemini Apps Privacy Hub). Met een Workspace-account wordt je inhoud buiten je organisatie niet door mensen beoordeeld of voor modeltraining gebruikt zonder toestemming, en geldt het Addendum voor Cloud-gegevensverwerking van Google (privacyhub van Workspace). De twee versies staan naast elkaar in Gemini en bedrijfsgegevens.

Bij Microsoft is het verschil net zo duidelijk. In Microsoft 365 Copilot worden prompts, antwoorden en gegevens uit Microsoft Graph niet gebruikt om basismodellen te trainen, valt de dienst onder het Data Protection Addendum van Microsoft en blijft EU-verkeer binnen de EU Data Boundary, behalve als er modellen van Anthropic worden gebruikt (Microsoft Learn). Microsoft noemt de werkversie inmiddels gewoon Microsoft Copilot, dezelfde naam als de consumentenapp. Welk account je gebruikt om in te loggen, bepaalt dus welke versie je hebt. Met een persoonlijk account hangt het af van de versie van de Copilot-app. De oude app gebruikt je gesprekken voor training, tenzij je dat uitzet (privacy-FAQ van Microsoft Copilot). Voor de app die op 18 augustus 2026 is vernieuwd, schrijft Microsoft dat prompts, antwoorden en de inhoud van bestanden niet worden gebruikt om basismodellen te trainen (Microsoft over je Copilot-activiteit).

Anthropic paste op 28 augustus 2025 zijn consumentenvoorwaarden aan. Sindsdien worden chats uit Free, Pro en Max, ook sessies in Claude Code, voor training gebruikt als de trainingsinstelling van de gebruiker aanstaat, en dan tot vijf jaar bewaard in plaats van 30 dagen. Bestaande gebruikers moesten uiterlijk 8 oktober 2025 kiezen. Team, Enterprise, onderwijs, overheid en de API vallen onder de Commercial Terms van Anthropic en bleven buiten die wijziging (Anthropic, nieuwe consumentenvoorwaarden). Bij die voorwaarden hoort de verwerkersovereenkomst van Anthropic, en het Team-abonnement heeft single sign-on (prijzen van Claude). Per abonnement staat het uitgewerkt in ons artikel over wat Claude met je gegevens doet.

De rode draad: de vier leveranciers verschillen in details, maar de scheidslijn loopt elke keer tussen consument en zakelijk, niet tussen merk en merk.

#Kan de beheerder je chats lezen?

In ChatGPT Business zien andere leden je chats niet, maar de beheerder van de werkruimte kan ze inzien, exporteren en verwijderen (OpenAI, enterprise privacy). Dat OpenAI niet traint op gegevens uit Business, verandert daar niets aan: ga er dus van uit dat een werkchat later terug te lezen is. Hoe dat bij Gemini, Copilot en Claude zit en wat de AVG toestaat, lees je in ons overzicht van wat je werkgever per tool kan zien.

#Dezelfde vraag, ook voor de tools buiten de bekende vier

ChatGPT, Gemini, Copilot en Claude zijn de vier waar een leidinggevende als eerste naar vraagt, want dat zijn de vier met een marketingbudget. Het zijn zelden de enige vier die in gebruik zijn. De catalogus van BeeSensible maakt dezelfde vergelijking tussen accounttypes, inclusief trainingsstandaard, voor meer dan 1.000 AI-tools, en laat die zien voor de AI-tools die je team echt opent, ook de tools waar niemand aan dacht.

#Waarom dit een besluit voor de leiding is

Een gratis account kiest iemand zelf, een zakelijke licentie kiest de organisatie. Daar zit de bestuurlijke vraag.

Zolang teams gratis accounts gebruiken, weet niemand centraal welke instellingen aanstaan, welke gedeelde links rondzwerven of welke gegevens in welke geschiedenis zijn beland. Er is geen verwerkersovereenkomst om op terug te vallen als de toezichthouder vraagt onder welke afspraken de tool draaide. En bij uitdiensttreding gaat de toegang mee de deur uit, samen met alles wat erin staat.

De Menlo Security-rapportage uit 2025 laat zien hoe gewoon dit is: 68% van de medewerkers gebruikt gratis AI-tools zoals ChatGPT via een persoonlijk account, en 57% voert er gevoelige gegevens in (Menlo Security, augustus 2025). Dat is geen roekeloosheid. Dat is een gratis account dat al openstond toen het werk binnenkwam.

Het juiste accounttype kiezen is daarmee geen IT-detail. Het bepaalt of de organisatie überhaupt een juridische en bestuurlijke basis heeft voor het AI-gebruik dat al plaatsvindt.

#Hoe je als leidinggevende kiest

De keuze komt neer op een paar vragen.

Werkt het team structureel met persoonsgegevens, klantdossiers of vertrouwelijke context? Dan past een beheerde zakelijke of enterprise-omgeving, met een verwerkersovereenkomst, training uitgesloten en centraal beheer. Een persoonlijk account is dan geen goedgekeurde werkomgeving.

Heb je SCIM nodig, of een Compliance API voor audit en eDiscovery? Bij OpenAI en Anthropic hoort dat bij Enterprise. Single sign-on zit al in ChatGPT Business en Claude Team.

Gebruikt het team nu nog gratis accounts? Dan is de eerste stap geen verbod, maar het werk naar een beheerde omgeving verhuizen. Een verbod alleen verplaatst het gebruik naar accounts die je niet ziet. Leg per tool vast welke variant mag en onder welke voorwaarde, in een AI-register, zodat het besluit niet alleen in een mailwisseling staat.

Voor de juridische onderbouwing helpt het om de AVG-maatregelen rond AI-gebruik en de verwerkersovereenkomst per AI-tool op een rij te hebben voordat je een tool breed uitrolt.

#Wat het juiste accounttype niet oplost

Stel dat de keuze gemaakt is. Het team draait op een beheerde Enterprise-omgeving, training staat uit, de verwerkersovereenkomst is getekend en de beheerder heeft regie. Dan is het grootste deel van het accountrisico afgedekt.

Eén ding blijft staan. Het accounttype regelt wat er met data gebeurt nadat die in de tool is aangekomen. Het bepaalt niet of de medewerker het rekeningnummer, het BSN of de medische notitie had moeten plakken.

Een verwerkersovereenkomst anonimiseert geen prompt. Een trainingsuitsluiting ziet niet dat een screenshot een klantnaam in de browserbalk bevat. Een Enterprise-omgeving voorkomt niet dat iemand een volledig HR-dossier meestuurt voor een taalsuggestie. De gegevens komen nog steeds bij de leverancier terecht; het verschil is dat ze niet voor training worden gebruikt en onder een verwerkersovereenkomst vallen. Dat is winst, maar het is niet hetzelfde als minder gevoelige data delen.

Wat overblijft, is het menselijke moment: de paar seconden waarin de medewerker nog kan zien wat gevoelig is en kan maskeren of verwijderen.

#Zie gevoelige gegevens voordat de prompt weg is

BeeSensible markeert gevoelige gegevens in tekstvelden terwijl de medewerker nog typt. De tekst gaat naar de EU-detectiedienst van BeeSensible, waar de analyse in het werkgeheugen draait en de tekst direct na de detectie wordt gewist. In ChatGPT, Gemini, Copilot en Claude krijgen namen, e-mailadressen, telefoonnummers, rekeningnummers, BSN's, betaalkaartgegevens en andere ingestelde categorieën een markering voordat iemand op Enter drukt.

De gebruiker beslist zelf: maskeren met een placeholder of verwijderen, tenzij de organisatie heeft ingesteld dat maskeren automatisch gebeurt bij plakken of verzenden. BeeSensible slaat de prompttekst niet op. Beheerders zien patronen per categorie en applicatie, zonder chats van medewerkers te lezen. En heeft de organisatie de zakelijke variant van een tool toegestaan, dan kan de melding bij het openen aangeven dat het account niet als zakelijk wordt herkend.

Dit werkt op elk accounttype, ook het juiste. Een beheerde Enterprise-omgeving en een getekende verwerkersovereenkomst regelen de voorwaarden; de markering in het tekstvak helpt op het moment van plakken zelf.

Het accounttype is de grootste knop die een leidinggevende kan omzetten. Zet hem op zakelijk, met een verwerkersovereenkomst en training uitgesloten. En dek daarna het gat dat overblijft, waar AI-datalekken meestal beginnen: het gewone plakmoment, vlak voordat de prompt wordt verzonden.