Bij een woningcorporatie is Microsoft Copilot de goedgekeurde AI-tool en is ChatGPT de tool die mensen het vaakst openen. Dan vraagt de afdeling communicatie om Claude, omdat ze heeft gehoord dat Claude goed schrijft. Terwijl de IT-coördinator de aanvraag uitzoekt, vindt hij in het Microsoft 365-beheercentrum een instelling waarmee Copilot ook Claude kan gebruiken.
Welke van de drie het best schrijft of redeneert, meten we niet zelf, en dat verschuift met elke nieuwe modelversie. Wat er met de gegevens van de organisatie gebeurt, hangt af van drie lagen: het account, wat de assistent kan bereiken en de overlap tussen de tools. Microsoft Copilot (de nieuwe naam van Microsoft 365 Copilot) gebruikt namelijk ook Claude. De details per tool staan in de stukken over ChatGPT, Claude en Copilot.
Wat het account bepaalt: training, contract en opslag
Voor je gegevens loopt de scheidslijn dwars door elk merk, niet ertussen. Een persoonlijk account valt onder consumentenvoorwaarden: de leverancier mag chats voor training gebruiken tenzij de gebruiker dat uitzet, en er is geen verwerkersovereenkomst. Een zakelijk account sluit training standaard uit, heeft er wel een en geeft een beheerder regie, ook over de chats zelf (lees daarover wat een werkgever in ChatGPT kan zien). Waarom dat bij elke leverancier zo werkt, staat in gratis versus zakelijk AI-account.
Wat het account niet verandert, is het bedrijf erachter. En waar de gegevens staan, verschilt alleen bij een paar zakelijke varianten.
| Tool en account | Training | Verwerkersovereenkomst | Bedrijf | Opslag | Bereik |
|---|---|---|---|---|---|
| ChatGPT Free, Go, Plus, Pro | Kan voor training worden gebruikt, tenzij de gebruiker dat uitzet | Nee | OpenAI, VS | Geen regiokeuze | Wat iemand plakt, uploadt of koppelt |
| ChatGPT Business | Standaard geen training | Ja | OpenAI, VS | Geen regiokeuze | Hetzelfde, binnen de apps die de beheerder toestaat |
| ChatGPT Enterprise, Edu | Standaard geen training | Ja | OpenAI, VS | Europa mogelijk bij nieuwe omgevingen | Hetzelfde, binnen de apps die de beheerder toestaat |
| Claude Free, Pro, Max | Training als de instelling aanstaat | Nee | Anthropic, VS | Geen regiokeuze | Wat iemand plakt, uploadt of koppelt; Cowork bij Pro en Max |
| Claude Team, Enterprise | Geen training | Ja | Anthropic, VS | Verenigde Staten | Hetzelfde, met connectors en Cowork zoals de beheerder ze instelt |
| Copilot met een persoonlijk Microsoft-account | Afhankelijk van de appversie | Nee | Microsoft, VS | Geen regiokeuze | Het web en wat de gebruiker toevoegt |
| Microsoft Copilot Chat (werkaccount) | Geen training van basismodellen | Ja | Microsoft, VS | EU Data Boundary; Claude-modellen, webzoekopdrachten en flex routing kunnen erbuiten verwerken | Vooral het web en wat de gebruiker toevoegt; in Outlook ook mail en agenda |
| Microsoft Copilot (licentie) | Geen training van basismodellen | Ja | Microsoft, VS | EU Data Boundary; Claude-modellen, webzoekopdrachten en flex routing kunnen erbuiten verwerken | Alles wat de gebruiker in Microsoft 365 mag openen |
De laatste wijziging in de trainingskolom betreft de persoonlijke abonnementen van Claude: Anthropic kondigde die aan op 28 augustus 2025, en bestaande gebruikers moesten uiterlijk 8 oktober 2025 kiezen.
De gegevens in de opslagkolom komen van de leveranciers zelf. OpenAI biedt opslag in Europa alleen aan nieuwe Enterprise- en Edu-omgevingen die daarvoor in aanmerking komen (OpenAI). Anthropic zegt dat gegevens van zijn zakelijke producten in de VS worden opgeslagen (Anthropic); opslag in Europa kan als je Claude via AWS Bedrock of Google Cloud Vertex AI gebruikt (Claude). Microsoft bewaart Copilot-gegevens van klanten in de EU binnen de EU Data Boundary (Microsoft). De verwerking kan er wel buiten plaatsvinden: als een Claude-model het verzoek afhandelt, bij webzoekopdrachten, en bij piekbelasting via flex routing, dat standaard aanstaat bij tenants die na 25 maart 2026 zijn aangemaakt. En alle drie de bedrijven zijn Amerikaans, dus geen van de drie is een Europees alternatief.
Wat elke assistent kan bereiken
ChatGPT en Claude werken met wat iemand ze geeft: geplakte tekst, een bestand, een schermafbeelding, en de apps die iemand koppelt, zoals een mailbox of een schijf. Wat je moet regelen, is wat er in de prompt belandt en welke koppelingen mensen aanzetten.
Microsoft Copilot met licentie begint aan de andere kant. Het doorzoekt via Microsoft Graph mail, agenda, Teams-chats, SharePoint en OneDrive, met de rechten van degene die de vraag stelt. Het geeft niemand nieuwe toegang, maar een map die jaren geleden te ruim is gedeeld, is met één vraag te vinden. Copilot Chat zonder licentie werkt vooral met het web en wat de gebruiker zelf toevoegt, en in Outlook ook met mail en agenda (Microsoft).
Bij ChatGPT en Claude regel je dus de prompt, bij Copilot de rechten. Wat dat betekent voor koppelingen en beheer, staat voor ChatGPT en Copilot uitgewerkt in ChatGPT versus Microsoft Copilot voor zakelijk gebruik.
Copilot gebruikt ook Claude
Microsoft Copilot draait op meerdere modellen: GPT-modellen die Microsoft zelf host, GPT-modellen die OpenAI beheert en Claude-modellen van Anthropic (Microsoft, application card). Anthropic treedt op als subverwerker van Microsoft, dus gelden de productvoorwaarden en het Data Protection Addendum van Microsoft, en geen contract met Anthropic. De uitzondering is een reeks geavanceerde modellen die Microsoft "Anthropic models with Data Retention" noemt: die vallen onder de eigen voorwaarden van Anthropic, en een beheerder moet ze apart aanzetten (Microsoft).
Voor de meeste zakelijke klanten zet Microsoft de Claude-modellen standaard aan. In de EU, de EVA-landen en het VK staan ze standaard uit, met één uitzondering: in Word, Excel en PowerPoint gebruikt Copilot standaard Claude bij tenants die na 25 maart 2026 zijn aangemaakt. Oudere tenants vinden hun standaardinstelling in het Message Center (Microsoft). Zodra Claude een verzoek afhandelt, gebeurt de verwerking buiten de EU Data Boundary.
Voor je besluit betekent dat: wie Copilot goedkeurt, kan Claude meegoedkeuren zonder dat iemand erom vroeg. Kijk in het Microsoft 365-beheercentrum naar de instelling "AI providers operating as Microsoft subprocessors", en besluit of verwerking buiten de EU Data Boundary past bij jullie afspraken. De vraag van communicatie staat daar los van: Claude via Copilot valt onder het contract met Microsoft, Claude Team onder dat met Anthropic.
Wat ChatGPT Work, Claude Cowork en Copilot Cowork kunnen bereiken
Alle drie de leveranciers hebben nu een agent die meer doet dan antwoorden. Hij opent bestanden, gebruikt gekoppelde apps en gaat door terwijl jij iets anders doet; ChatGPT Work en Claude Cowork kunnen ook in een browser werken. Het bereik groeit van de prompt naar mappen, connectors en de browser, en elke agent hoort bij andere abonnementen.
ChatGPT Work kwam op 9 juli 2026 uit als agent voor langere taken met gekoppelde apps en bestanden. In de desktop-app kan hij met toestemming lokale bestanden en desktop-apps gebruiken en werken in een ingebouwde browser. In de desktop-app voor macOS en Windows zit hij in elk abonnement (bij Free en Go beperkt), op web en mobiel bij Plus, Pro, Business, Enterprise en Edu (OpenAI).
Claude Cowork hoort bij de betaalde abonnementen: Pro, Max, Team en Enterprise (Anthropic). Hij werkt in mappen die je via Claude Desktop deelt, in gekoppelde apps zoals Gmail, Google Drive, Microsoft 365 en Slack, en in een browser. Sinds 16 september 2026 voegt Anthropic chat en Cowork samen tot één Claude, eerst bij Pro en Max (Anthropic).
Copilot Cowork voert taken uit in Microsoft 365: hij verstuurt mail, plant vergaderingen, maakt documenten, plaatst berichten in Teams en beheert bestanden in OneDrive en SharePoint, binnen de rechten van de gebruiker. Met een werkaccount heb je een licentie voor Microsoft Copilot en verbruiksafhankelijke facturering nodig (Microsoft); voor persoonlijke accounts is hij in preview. De application card van Microsoft noemt Claude-modellen van Anthropic als de modellen erachter (Microsoft), dus de vorige sectie geldt hier ook.
Bij persoonlijke abonnementen werkt de agent onder consumentenvoorwaarden, met de eigen mappen en accounts van de gebruiker: ChatGPT Work op de desktop zelfs bij Free en Go, Claude Cowork bij Pro en Max. Bij de zakelijke varianten bepaalt de beheerder welke apps en connectors de agent mag gebruiken; bij de Enterprise-abonnementen van OpenAI en Anthropic ook of hij aanstaat, en bij Microsoft bepaalt de licentie wie hem krijgt. Een besluit over de chat is dus nog geen besluit over de agent. Leg per variant vast of de agent erbij hoort; wat Anthropic zelf adviseert voor Cowork, lees je in ons artikel over de privacyrisico's van Claude.
Alle drie in gebruik: per variant een besluit
Zo ligt het ook bij de woningcorporatie. De licenties zijn er, ChatGPT staat al in veel browsers open, en een besluit op papier laat de andere accounts niet verdwijnen. De bruikbare vraag is welke status elke variant krijgt: toegestaan, beperkt toegestaan, nog geen besluit of niet toegestaan.
Bij de woningcorporatie ziet dat er zo uit:
- Microsoft Copilot met werkaccount: toegestaan, en het alternatief dat medewerkers aangeboden krijgen. De instelling voor Anthropic blijft uit tot de privacyfunctionaris de verwerking buiten de EU Data Boundary heeft afgewogen.
- ChatGPT Business: beperkt toegestaan, met als voorwaarde "Algemene vragen zijn prima, geen persoons- of klantgegevens."
- Claude Team: nog geen besluit. De aanvraag van communicatie wacht tot de privacyfunctionaris de opslag in de VS en de toegang van Cowork heeft bekeken.
- Persoonlijke accounts van ChatGPT, Claude en Copilot: niet toegestaan, met Microsoft Copilot als alternatief.
In de catalogus van BeeSensible zijn de consumenten- en de zakelijke variant van een dienst aparte vermeldingen, elk met een eigen risicoscore. De extensie laat zien welke AI-tools worden geopend en meldt daarvoor alleen het domein, hooguit één keer per dag per apparaat en zonder gebruikers-id. De beheerder legt per variant een besluit vast. Opent iemand een tool die beperkt of niet toegestaan is, dan ziet die persoon het besluit in de browser: de voorwaarde, of het toegestane alternatief voorop. Naast elkaar:
