Een IT-beheerder bij een adviesbureau heeft drie aanvragen op zijn bureau. Marketing wil Claude, omdat het langere teksten prettiger herschrijft. Finance heeft al een half jaar ChatGPT-accounts, betaald van de eigen kaart. En de directie heeft net Microsoft 365 Copilot-licenties gekocht en vraagt of de andere twee nu weg kunnen.
Geen van de drie wint. Bij alle drie bepaalt het account de gegevensbescherming, en pas daarna verschilt er iets dat ertoe doet: wat elke assistent kan zien, en waar het werk ligt om het veilig te houden. Dit stuk gebruikt de feiten uit de afzonderlijke stukken over ChatGPT, Claude en Copilot.
Welk account bepaalt de gegevensbescherming?
Bij alle drie loopt de scheidslijn dwars door het merk heen, niet ertussen.
ChatGPT bestaat als persoonlijk account (Free, Plus, Pro) en als Business-, Enterprise- of Edu-workspace. Persoonlijke accounts kunnen chats voor modelverbetering gebruiken tenzij de gebruiker dat uitzet; bij de zakelijke workspaces stelt OpenAI dat data standaard niet voor training wordt gebruikt.
Claude bestaat als consumentenaccount (Free, Pro, Max) en als Claude for Work en Enterprise. Bij de consumentenaccounts staat training sinds september 2025 standaard aan tot de gebruiker het uitzet. Claude for Work en Enterprise zijn contractueel uitgesloten van training, en Enterprise kan Zero Data Retention krijgen.
Copilot bestaat als consumentenversie zonder werkaccount, als Microsoft 365 Copilot Chat met werkaccount, en als de betaalde Microsoft 365 Copilot. De consumentenversie heeft geen zakelijke gegevensbescherming; de twee ingelogde varianten wel, en Microsoft stelt dat prompts, antwoorden en Graph-gegevens daar niet worden gebruikt om de onderliggende modellen te trainen.
De drie aanvragen gaan dus over zes tools, niet over drie. Waarom dat bij elke leverancier zo werkt, staat in gratis versus zakelijk AI-account.
Wat ziet elke assistent?
ChatGPT en Claude zien wat iemand aanlevert: geplakte tekst, uploads, schermafbeeldingen. Het bereik is zo groot als de prompt, en daar zit het risico. Beide rekken dat bereik op: ChatGPT met geheugen en gedeelde links, Claude Enterprise met documenten in projecten die blijven staan tot iemand ze verwijdert.
Microsoft 365 Copilot ziet wat de gebruiker mag openen. Het zoekt via Microsoft Graph door e-mail, agenda, Teams, SharePoint en OneDrive, met precies de rechten van de persoon die de vraag stelt. Het verleent geen nieuwe toegang, maar maakt jaren van te ruim delen vindbaar met één vraag.
Bij ChatGPT en Claude ligt het werk dus bij het gedrag op het moment van typen. Bij Microsoft 365 Copilot ligt het bij de rechtenstructuur, en Microsoft zet het opruimen daarvan vooraan in zijn eigen uitrolhandleiding.
Hoe verhouden de drie zich?
| ChatGPT | Claude | Microsoft Copilot | |
|---|---|---|---|
| Zakelijke varianten | Business, Enterprise, Edu | Claude for Work, Enterprise | Copilot Chat (werkaccount), Microsoft 365 Copilot |
| Training op invoer | Persoonlijk: mogelijk tenzij uitgezet; zakelijk: standaard uitgesloten | Consument: standaard aan sinds september 2025 tenzij uitgezet; zakelijk: contractueel uitgesloten | Consument: geen zakelijke bescherming; ingelogd: geen training van de onderliggende modellen |
| Bereik | Wat wordt geplakt of geüpload, plus geheugen | Wat wordt geplakt of geüpload, plus projecten en kennisbanken in Enterprise | Copilot Chat: uploads en scherm; Microsoft 365 Copilot: alles wat de gebruiker via Graph mag openen |
| Koppelingen | GPT's, apps en connectors; in Enterprise en Edu standaard uit | Code Interpreter met netwerktoegang, projecten; in oktober 2025 via promptinjectie misbruikt om gespreksdata weg te sluizen | Connectors, agents en plug-ins; EchoLeak (2025) liet zien dat promptinjectie het hele Graph-bereik raakt |
| Beheer | Business: leden, apps, GPT-instellingen; Enterprise: SSO, SCIM, rollen, retentie, residency | Work: leden en werkruimte-instellingen; Enterprise: SSO, SCIM, auditlog, Zero Data Retention | Licenties per gebruiker, Purview-labels, DLP voor Copilot, Restricted SharePoint Search als tijdelijke rem, flex routing |
| Verwerking in de EU | Afhankelijk van de inrichting van de Enterprise-omgeving | Doorgifte geregeld via standaardcontractbepalingen in de zakelijke verwerkersovereenkomst | Opslag binnen de EU-datagrens; flex routing kan verwerking bij pieken buiten de EU brengen, uit te zetten |
| Waar het werk ligt | Bij de prompt | Bij de prompt en bij wat in projecten blijft staan | Bij de rechten |
Twee rijen verdienen een toelichting. Koppelingen verbreden bij alle drie wat de assistent kan lezen, en bij alle drie liet een geprepareerd document of een geprepareerde mail de assistent doen wat de aanvaller wilde. Het verschil is wat er dan bereikbaar was: bij Claude de gespreksdata van de sessie, bij Copilot alles wat de gebruiker via Graph kon openen.
Europese verwerking is bij alle drie een vraag. Bij Copilot is het een schakelaar die standaard aanstaat voor nieuwere tenants, bij ChatGPT een inrichtingskeuze in de Enterprise-omgeving, bij Claude een contractuele afspraak over doorgifte. Wie dit belangrijk vindt, kijkt het na.
Wanneer past welke?
Microsoft 365 Copilot past als het werk in Microsoft 365 staat en de organisatie wil dat de assistent daarin zoekt. De voorwaarde is dat de rechten op SharePoint en OneDrive zijn opgeruimd voordat de licenties worden uitgedeeld.
De zakelijke varianten van ChatGPT en Claude passen als het werk bestaat uit tekst die iemand zelf aanlevert: herschrijven, samenvatten, vertalen, code. Het bereik is dan begrensd tot de prompt, wat het risico overzichtelijker maakt maar niet kleiner. Welke van de twee is bij gelijke accountvorm een vraag van voorkeur en contract: wie Zero Data Retention nodig heeft, kijkt naar Claude Enterprise; wie residency in een workspace wil inrichten, kijkt naar ChatGPT Enterprise. Bij beide blijft de vraag wat er in de prompt gaat, en dat regelt geen enkel account.
De persoonlijke ChatGPT-accounts, de consumentenaccounts van Claude en de consumenten-Copilot passen bij geen enkel werk met persoonsgegevens. Dat is de ene regel die in alle drie de kolommen hetzelfde is. Meer over de weging per tool en per gebruik staat in hoe beoordeel je het risico van een AI-tool.
Wat als alle drie in gebruik zijn?
Dat is bij het adviesbureau de werkelijkheid, en bij de meeste organisaties: de licenties zijn er, en de andere accounts verdwijnen niet door een besluit op papier. De bruikbare vraag is niet welke tool wint, maar welke variant van elk een status krijgt: toegestaan, beperkt toegestaan, nog geen besluit of niet toegestaan.
Voor het adviesbureau wordt het: Microsoft 365 Copilot toegestaan na het opruimen van de rechten, ChatGPT Business en Claude for Work beperkt toegestaan met als voorwaarde "geen klantgegevens in de prompt", en de persoonlijke accounts van alle drie niet toegestaan, met de zakelijke variant als alternatief. Dat is een ander besluit dan "alleen Copilot". De vergelijking van alleen ChatGPT en Copilot, met meer over beheer, staat in ChatGPT versus Microsoft Copilot voor zakelijk gebruik.
BeeSensible zet de consumenten- en zakelijke varianten van dezelfde dienst als aparte regels in de catalogus, elk met een eigen risicoscore, en koppelt die aan het gebruik dat wordt waargenomen: alleen het domein, hooguit één keer per dag per apparaat, zonder gebruikers-id. De beheerder legt per variant een besluit vast, en dat besluit verschijnt in de browser als iemand de tool opent, met het toegestane alternatief als eerste knop. Naast elkaar:
