Catalogus en risico
Wat de catalogus over meer dan 1.000 AI-tools vertelt: de feiten, een risicoscore over zes dimensies en een indicatie onder de AI-verordening.
De catalogus is de weergave Alle tools onder het AI-register: elke AI-tool die BeeSensible kent, met wat erover bekend is en een inschatting van het risico. Het is een informatiebron. Wat jullie over een tool besluiten en vastleggen staat in het AI-register, jullie eigen dossier.
Het getal: meer dan 1.000 tools, elk beoordeeld op risico. Een nieuwe tool in de catalogus begint bij jullie altijd op Nog geen besluit.
Alle tools in het dashboardDe catalogus, onder AI-register in het menu; ook de plek om een eigen tool toe te voegen.Zoeken en filteren
Zoeken gaat op tool, leverancier, domein of oude naam; een tikfout wordt vergeven. Vier snelfilters dragen een teller: Alles, Zonder besluit in gebruik (zelf te starten tools die bij jullie worden gebruikt zonder dat jullie ja zeiden), Met activiteit (alles wat bij jullie is gezien, verder te splitsen op besluit) en Nieuw (de afgelopen 30 dagen aan de catalogus toegevoegd). De knop Filters geeft Risiconiveau, Sector, Categorie, Land leverancier, Tag, Certificering en Toegang.
De lijst opent op bezoeken in jullie organisatie, aflopend; elke kolomkop sorteert. Nabootsingen, wrappers en gestopte tools staan er standaard niet tussen, tenzij jullie ze gebruiken of erover besloten; de knop Toon ook nabootsingen, wrappers en gestopte tools laat ze zien. Zoeken doorzoekt altijd alles.
Een rij draagt een label als dat nodig is: Nieuw voor een tool die BeeSensible net toevoegde (met een wegklikbare melding bovenaan hoeveel dat er zijn), Eigen voor een tool van jullie, en "aangepast" naast een besluit dat afwijkt van de catalogus.
Vink rijen aan (shift-klik voor een reeks, of Selecteer alles) en onderaan verschijnt een balk met de vier besluiten voor de hele selectie. Bij Beperkt toestaan vraagt het venster eerst om de voorwaarde.
Wat een tool is
Klik op een rij voor de analyse. Het tabblad Overzicht opent met het gebruik bij jullie (bezoeken in 30 dagen, of "Gebruik van deze tool is niet zichtbaar" als de extensie geen webadres van de tool kent) en de Eigenschappen: Leverancier (met het concern waar hij onder valt), Traint op invoer (Ja, Nee, Onbekend, Opt-in of Opt-out), Data-residency, Bewaartermijn, Integratie, DPA beschikbaar, Certificeringen, Onderliggend model, Toegang en Ook bekend als.
Onder Wat is dit? staat de productsoort: Origineel (eigen merk, aanwijsbare leverancier), Wrapper (geeft toegang tot het model van een ander onder een eigen naam), Nabootsing (draagt de naam van een bekend product, maar is niet van die leverancier) of Nog niet vastgesteld. Een tool die niet meer bestaat blijft in de catalogus met een status: Onbereikbaar, Gestopt (eerder gebruik en besluiten blijven staan) of Samengevoegd ("Opgegaan in …"). Een besluit over het ene product is geen besluit over het andere; na een samenvoeging neem je het opnieuw.
Varianten van dit product zet hetzelfde product in zijn verschillende abonnementen naast elkaar, zoals ChatGPT en ChatGPT Business. Risico en besluit gelden per variant; de gratis versie wijst naar de zakelijke.
De risicoscore
Het tabblad Risico en naleving toont de band met de score en onder Waarom deze inschatting de redenen. De Risico-opbouw scoort zes dimensies, elk van 1 tot 5 (hoger is meer risico), en weegt ze:
| Dimensie | Weging | Wat hij meet |
|---|---|---|
| Data-governance | 6 | Of de leverancier op je invoer traint, een verwerkersovereenkomst biedt en waar data staat |
| Jurisdictie | 4 | Waar de leverancier en de data zich bevinden; staatstoegang en het ontbreken van een adequaatheidsbesluit tellen zwaarder |
| Naleving | 3 | Aansluiting op de AVG en de AI-verordening, plus certificeringen |
| Incidenten | 3 | Gedocumenteerde datalekken of misbruik rond de tool |
| Integratie-scope | 2 | Hoeveel toegang de tool vraagt, van los chatvenster tot koppelingen in je systemen |
| Vendor-vertrouwen | 2 | Transparantie over eigendom en model, staat van dienst en volwassenheid |
De som loopt tot 100 en valt in een band: Laag onder 40, Middel 40 tot 59, Hoog 60 tot 79, Kritiek vanaf 80. Elke inschatting draagt het label "Inschatting van BeeSensible, geen juridisch oordeel", de datum van de beoordeling en hoe goed ze is onderbouwd: geverifieerd bij de leverancier, deels geverifieerd, afgeleid uit openbare bronnen of op basis van vergelijkbare tools. Incidenten staan erbij met een bron; ontbreekt die, dan staat er "bron ontbreekt".
De band informeert, hij besluit niet. Er is geen standaardbeleid per band; wat een band bij jullie betekent, beslissen jullie per tool.
De AI-verordening
Een aparte kaart EU AI Act geeft per tool een indicatie: Hoog risico (met de categorie uit bijlage III waar hij onder kan vallen), Beperkt risico (transparantieverplichting), Minimaal risico, Afhankelijk van toepassing of Niet classificeerbaar. De kaart draagt het voorbehoud "Geen juridisch advies; gebaseerd op het gedocumenteerde gebruiksdoel van de leverancier". De indeling gaat over de tool; welke verplichtingen voor jullie gelden hangt af van jullie usecases, en dat beoordelen jullie zelf.
Alternatieven en gebruik
Het tabblad Alternatieven toont Toegestane alternatieven: tools met dezelfde functie die jullie toestaan, laagste risico eerst. Met Alternatief toevoegen pin je de tool vast die jullie verkiezen; die staat als Vastgepind bovenaan en is de tool waar de melding naar wijst als iemand een niet-toegestane tool opent.
Heeft de tool bezoeken, dan toont Gebruik de bezoeken over tijd en waarvoor hij wordt gebruikt, met dezelfde kerncijfers als op de toolpagina; zie Gebruik.
Een eigen tool toevoegen
Met Eigen tool toevoegen zet je een tool van jullie zelf naast de catalogus, bijvoorbeeld een eigen omgeving zoals "Veilig werken met AI". Je vult dezelfde eigenschappen in; het risiconiveau kies je zelf of laat je uit de zes dimensies berekenen. De tool verschijnt met het label Eigen, alleen in jullie catalogus, en is te kiezen als alternatief.
Hoe de catalogus wordt bijgehouden
De catalogus wordt doorlopend bijgehouden. Een domein dat de extensie bij een organisatie ziet en dat nog niet in de catalogus staat, komt in een centrale reviewwachtrij; daar wordt het gekoppeld aan een bestaande tool, als nieuwe tool met het volledige feitenoverzicht toegevoegd, of afgewezen. Zolang dat loopt staat de tool in jullie Inbox als Nog niet beoordeeld, en beslissen kan al. Wat in de catalogus stond wordt niet verwijderd; het krijgt een status.
Elke wijziging aan een catalogusitem wordt vastgelegd: wat er veranderde, wanneer en langs welke weg. Dat is de geschiedenis van de catalogus. Jullie eigen besluiten over een tool vind je terug in de geschiedenis op de toolpagina in het register.
